Gabriela Dudek-Waligóra – doktor nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Pracuje na stanowisku adiunkta w Instytucie Filologii Wschodniosłowiańskiej UJ. Laureatka nagród Rektora UJ za osiągnięcia naukowe i dydaktyczno-organizacyjne. Autorka ponad 30 publikacji naukowych. Interesuje się retoryką, pragmatyką, politolingwistyką oraz teorią tekstu i dyskursu. Prowadzi badania z zakresu współczesnego rosyjskiego i polskiego dyskursu politycznego.

Temat: Obraz  przeciwników politycznych w postach na instagramowych kontach wiodących polskich partii

Wykład przybliża zagadnienia współczesnego dyskursu politycznego w Polsce realizowanego w jednym z tzw. nowych mediów, tj. w internetowym serwisie społecznościowym i w aplikacji Instagram. Wykład koncentruje się na przedstawieniu obrazu przeciwników politycznych czołowych polskich partii, wyłaniającego się z postów zamieszczonych na oficjalnych kontach ugrupowań Koalicja Obywatelska (KO) oraz Prawo i Sprawiedliwość (PiS). Konta te funkcjonują w portalu służącym głównie do publikacji materiałów wizualnych, takich jak fotografie i nagrania wideo. Badaniu poddano posty zawierające zarówno zróżnicowany materiał ilustracyjny (w tym fotografie polityków), jak i komponent tekstowy w formie pisemnej. Tym samym wystąpienie podnosi aktualną i istotną społecznie kwestię wizualnej komunikacji politycznej w medium, które nadal pozostaje niewystarczająco zgłębionym przedmiotem opracowań naukowych.

Analizowane wpisy pochodzą z okresu od końca lutego do końca marca bieżącego roku, co uzasadnione jest intensyfikacją wydarzeń politycznych zarówno na arenie międzynarodowej, jak i krajowej. W tym kontekście wskazać można m.in. rozpoczęcie ataków powietrznych na Iran oraz debatę dotyczącą ustawy związanej z unijnym programem pożyczkowym SAFE przeznaczonym na zbrojenia.

Badanie dyskursu zostało przeprowadzone w perspektywie multimodalnej.

Analiza materiału faktograficznego wykazała, że Koalicja Obywatelska piętnowała przede wszystkim działania prezydenta Karola Nawrockiego, w szczególności w kontekście zawetowania ustawy o SAFE. Prezydenta określono „blokadą”, a jego alternatywną propozycję legislacyjną skrytykowano za „zero złotych na bezpieczeństwo Polski” .  W  tej tematyce odznaczały się posty opatrzone czarno-białą fotografią prezydenta na tle umundurowanych żołnierzy.

Koalicja Obywatelska  prowadziła również kampanię oznaczoną hasztagiem „Prawdziwa Twarz PiS”, w ramach której zaatakowała głównie Przemysława Czarnka jako potencjalnego kandydata na stanowisko premiera. Polityk ten został nazwany „premierem na poprzednie wieki”, „wielkim skokiem wstecz do czasów indoktrynacji i ideologicznego zaścianka” czy „parawanem dla radykalizmu”. W warstwie wizualnej wyróżniał się post przedstawiający kolorową fotografię polityka umieszczoną na pustym kartonie z kartką zawierającą napis „Program? Czekam na instrukcje!”. Ilustracja ta miała symbolizować polityczną zależność kandydata od prezesa partii PiS – Jarosława Kaczyńskiego, który został określony jako „operator”.

Prawo i Sprawiedliwość natomiast jako głównego oponenta krytykowało urzędującego premiera Donalda Tuska. W analizowanych wpisach jego rządy zrównano z „drożyzną” oraz „bankructwem” państwa i obywateli. Przekaz ten miało podsumowywać opublikowane hasło głoszące, że „To nie rząd – to firma pożyczkowa. Polska pod zastaw”. Premier został nazwany „zadłużonym hazardzistą”, który „łupi Polaków”. Kluczowe informacje w tego typu wpisach zostały podświetlone kolorem czerwonym i opatrzone fotografią uśmiechniętego D. Tuska na tle czerwono-białego serca – symbolu KO.

W kontekście wspomnianego programu unijnych pożyczek wielokrotnie pojawiało się określenie „niemiecki SAFE od Tuska”. Warto odnotować, że jeden z postów na ten temat przedstawiał czarno-białe zdjęcie premiera z niezadowolonym wyrazem twarzy na tle flagi Niemiec.

Analiza wykazała, że środki językowe stosowane przez obie strony sceny politycznej mają charakter silnie wartościujący, często emocjonalny i ekspresyjny, dosadny. Obfitują w obrazowe metafory i wykrzyknienia. Nierzadko pojawiają się pytania retoryczne oraz elementy słownictwa kolokwialnego.