Dr. phil. Magdalena Telus studiowała polonistykę na Uniwersytecie Wrocławskim, a także slawistykę i germanistykę na Uniwersytecie Ruhry w Bochum, gdzie obroniła doktorat dotyczący stereotypów specyficznych dla grup społecznych z perspektywy lingwistycznej. Pracowała jako pracownik naukowy m.in. w Georg-Eckert-Institut für internationale Schulbuchforschung w Brunszwiku oraz jako lektorka języka polskiego na Uniwersytecie Otto-von-Guerickego w Magdeburgu i na Uniwersytecie Kraju Saary. Od 2020 roku jest kierowniczką naukową Centrum Kompetencji i Koordynacji Języka Polskiego (KoKoPol) przy Fundacji Międzynarodowego Centrum Spotkań St. Marienthal w Saksonii.
Sytuacja języka polskiego w Niemczech
Od dziesięcioleci liczni zaangażowani przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego oraz polityki w Niemczech i w Polsce zabiegają o porozumienie polsko-niemieckie, prowadzą dialog i wspólnie kształtują polsko-niemiecki dyskurs. Choć język stanowi podstawę tej wymiany i mimo wielowiekowych kontaktów językowych (por. Wissenschaftlicher POLONUS 4, 2025), znaczenie języków polskiego i niemieckiego w kraju sąsiada rzadko staje się przedmiotem refleksji wykraczającej poza granice filologii.
Szczególnie mało uwagi poświęca się faktowi, że w Niemczech mieszka około 2 000 000 osób z biograficznymi związkami z Polską, z czego około połowa mówi w domu po polsku. Liczba ta obejmuje 220 000 dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia, w tym ponad 160 000 dzieci i młodzieży, które w domu posługują się głównie językiem polskim, jednak rzadko mają możliwość — lub z niej korzystają — rozwijania tego języka w szkole bądź kształtowania go jako języka edukacji (dane: Ramona T. Plitt na podstawie: Statistisches Bundesamt 2024, KMK 2020).
W wykładzie, po krótkim wprowadzeniu do historii kontaktów językowych polsko-niemieckich, przedstawiona zostanie obecna sytuacja języka polskiego. Zaprezentowane zostaną dane z wybranych krajów związkowych zarówno z obszaru szkolnego, jak i pozaszkolnego. Postawione zostanie także pytanie o historyczne przyczyny asymetrii prestiżu języków polskiego i niemieckiego oraz o współczesne zmiany w postrzeganiu Polski i języka polskiego w Niemczech.
