Michał Buchowski jest profesorem antropologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz profesorem Seniorem na Uniwersytecie Europejskim Viadrina we Frankfurcie nad Odrą. Był m.in. stypendystą British Council na Uniwersytecie w Cambridge, Fulbrighta na Uniwersytecie Kalifornijskim, Kościuszki na Uniwersytecie w Kansas, Humboldta na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie oraz Instytutu Studiów Zaawansowanych w Budapeszcie. Był także profesorem wizytującym na Uniwersytecie Columbia, Uniwersytecie Rutgers, Uniwersytecie Warszawskim oraz w Narodowym Muzeum Etnologii w Osace. Zajmuje się takimi problemami, jak wytwarzanie wiedzy antropologicznej, społeczne i kulturowe aspekty przemian postsocjalistycznych oraz migracja i ksenofobia. W 2021 roku został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. Jego najnowsze książki to: Czyściec. Antropologia neoliberalnego postsocjalizmu (2017), Twilight Zone Anthropology: Voices from Poland (2019, ed.) oraz Entologia polska. Genealogie, powiązania i wyzwania (2025). Jest autorem 12 i współredaktorem 15 książek oraz autorem ponad 200 artykułów naukowych i rozdziałów w książkach.

Narody i stereotypy: polskie kłopoty z „Innymi”
Wystąpienie poświęcone będzie powszechnie znanej i wielorako badanej problematyce stereotypów narodowych oraz ich roli w kształtowaniu postrzegania innych grup. Stereotypy upraszczają i schematyzują rzeczywistość, niemniej pozostają elementem procesów społecznych, kulturowych i komunikacyjnych. Na zasadzie zwierciadlanego odbicia i w trybie tzw. podwójnej negacji (nielubiani “Obcy” ucieleśniają negatywne cechy, które “Nam” są obce) wpływają na wyobrażanie sobie „Innych” lub „Obcych” oraz własnej grupy. W ten sposób świat społeczny, kreowany w języku symboli, staje się przedstawieniem rzeczywistości, a wyobrażenia wpływają na działania. Tak więc stereotypy narodowe są nie tylko źródłem uprzedzeń i barier w komunikacji, lecz także interesującym zjawiskiem kulturowym. Pozwalają zrozumieć mechanizmy budowania tożsamości oraz postrzegania różnic między grupami.
Na szczególną uwagę zasługuje relacja między stereotypem, uprzedzeniem a rzeczywistym doświadczeniem kontaktu z przedstawicielami innych narodów bądź grup religijnych. Pod tym kątem można spojrzeć na stereotypy i autostereotypy, które Polacy współdzielą, ale które mogą ich również różnić. Władający dyskursami, często w nawiązaniu do historycznie ukształtowanych i drzemiących w podświadomości zbiorowej stereotypów, pobudzają w sprzyjających okolicznościach wyobrażenia o Innych, które dają się wykorzystać w walce politycznej. Kształtując stereotypowe przedstawienia Innych, starają się jednocześnie nawiązywać do popularnych opinii „elektoratu”. Cały proces ma charakter dialektyczny, co prowadzi do zjawiska spirali nakręcającej się wrogości wobec kolejnych grup narodowych, mniejszości, uchodźców i imigrantów. Niemniej, jak pokazują chociażby materiały etnograficzne, hegemoniczne dyskursy i wyobrażenia nigdy nie są binarne, a nastawienie do Innych/Obcych przybiera różne formy w zależności od kontekstu oraz od percepcji bliskości kulturowej osób uczestniczących w interakcji.